Hidro Siklonların Beş Yaygın Sorunu Nasıl Çözülür

Hidro siklon, mevcut maden işleme ekipmanları arasında ince taneli sınıflandırma için daha etkili bir çözümdür. Günlük üretimde, hidro siklonlarda az ya da çok çeşitli arızalar meydana gelebilir. Bu arızalar zamanında tespit edilip giderilmezse, hidro siklonun durmasına neden olabilir. Peki, günlük işletimde hidro siklonların en yaygın arızaları nelerdir ve bu sorunlar nasıl çözülebilir? Bu makale, beş yaygın arızayı ele alarak bunların nedenlerini ve çözüm önerilerini analiz etmektedir.

1. Maden tarafında basınçta büyük dalgalanmalar

Üretim sürecinde, besleme basıncı işleme kapasitesini ve sınıflandırma tane boyutunu doğrudan etkiler. Genel olarak, besleme basıncının gereksinimlere uygun şekilde stabil tutulması ve büyük dalgalanmalardan kaçınılması gerekir; aksi takdirde ekipman performansı zarar görür ve sınıflandırma verimi düşer. Besleme basıncındaki bu büyük dalgalanmalar genellikle pompa tankı sıvı seviyesinin düşmesi veya hava çekilmesi nedeniyle besleme pompasının yetersiz kalmasından ya da pompadaki debris (parça/kalıntı) tıkanıklığından kaynaklanır. Uzun süreli çalışmanın ardından ‘da basınç düşüşü yaşanması durumunda, bunun başlıca nedeni genellikle pompanın aşınmasıdır.

Çözüm Önerileri

1) Besleme basıncı dalgalanması, pompa tankı sıvı seviyesinin düşmesinden kaynaklanıyorsa; sıvı seviyesi yükseltilerek, bir veya iki adet siklon kapatılarak ya da pompa devri düşürülerek ayarlama yapılabilir.

2) Besleme basıncı dalgalanması, pompadaki tıkanıklık veya aşınmadan kaynaklanıyorsa; pompanın onarılması gerekmektedir.

2. Tıkanıklığı

‘ın tıkalı olup olmadığını belirlemek için, çalışma sırasında taşım (overflow) ve çökelti (underflow) akışlarının açık olup olmadığı gözlemlenmelidir. Taşım akışında daha fazla iri partikül bulunması, taşım ve çökelti akış hızının düşmesi, çökelti akışının kesilmesi veya çökeltinin sütun şeklinde boşalması durumunda ‘ın tıkandığı anlaşılır. Ayrıca, uzun süre şiddetli titreşim gösteriyorsa bu da bir tıkanıklık belirtisidir.

Çözüm Önerileri

1) Taşım ve çökelti akış hızı düştüyse, besleme ağzı tıkanmış olabilir. Bu durumda, ‘a giden besleme vanası kapatılmalı, ekipman sökülmeli ve tıkanıklık giderilmelidir.

2) Çökelti akışı azaldıysa veya tamamen kesildiyse, çökelti çıkış ağzı tıkanmıştır. Bu durumda flanş sökülerek çökelti çıkışındaki parçacıklar temizlenmelidir.

3) Tıkanıklığı önlemek amacıyla, ünitesinin besleme havuzuna iri malzemeleri ve yabancı cisimleri ayırmaya yönelik önlemler (örneğin elek ile ayırma sistemi) entegre edilebilir. Aynı zamanda, makine durdurulduğunda besleme havuzu zamanında boşaltılmalıdır; aksi takdirde çökelme ve yüksek konsantrasyon nedeniyle tıkanma riski oluşabilir.

3. Anormal Alt Akış Konsantrasyonu ve Deşarjı

Çalışma sırasında, operatörü alt akış deşarj durumunu sık sık gözlemlemeli ve alt akış konsantrasyonunu ile tane boyutunu düzenli olarak kontrol etmelidir. Alt akış konsantrasyonunda dalgalanmalar veya “alt akış sıkışması” (underflow pinch) görülürse, zamanında müdahale edilmelidir. Normal çalışma koşullarında, alt akışı “şemsiye şeklinde” olmalıdır. Alt akış konsantrasyonu çok yüksekse, deşarj “sütun şeklinde” veya kesintili “topaklar halinde” gerçekleşir.

Çözüm

1) Yüksek alt akış konsantrasyonu, besleme çamur konsantrasyonunun yüksekliğinden veya alt akış ağzının (orifice) çok küçük olmasından kaynaklanabilir. Öncelikle beslemeye uygun miktarda su eklenmelidir. Alt akış konsantrasyonu hala yüksekse, daha büyük bir alt akış ağzı ile değiştirilmesi gerekir.

2) Alt akış “şemsiye şeklinde” deşarj ediliyor ancak konsantrasyonu üretim için gereken değerden düşükse, bu durum besleme konsantrasyonunun düşüklüğünden kaynaklanıyor olabilir. Bu durumda besleme konsantrasyonu artırılmalıdır.

4. Taşım Konsantrasyonu ve İnceliğinde Anormallikler

İşletim sırasında, operatörü de siklonun taşım konsantrasyonunu ve inceliğini periyodik olarak kontrol etmelidir. Artan taşım konsantrasyonu veya “kaba taşım”, genellikle cevher konsantrasyonunun artması ve alt akış portunun tıkanması nedeniyle oluşur.

Çözüm

1) “Koyu taşım” durumu tespit edildiğinde, öncelikle alt akış deliğinin tıkalı olup olmadığı kontrol edilmeli, ardından besleme konsantrasyonu ölçülmeli ve duruma göre ayarlama yapılmalıdır. Alt akış portu tıkalıysa, port açılarak tıkanıklık temizlenmelidir.

2) Taşım konsantrasyonu düşük ve incelik çok inceyse, bu durumda basınç düşürülebilir, cevher konsantrasyonu ayarlanabilir veya gereksinimleri karşılamak için daha küçük kum nozulu ile değiştirilebilir. Taşım konsantrasyonu yüksek ve incelik kaba ise, basıncın artırılması, cevher konsantrasyonunun ayarlanması veya daha büyük kum nozulu ile değiştirilmesi yoluyla gereksinimler karşılanabilir.

5. Kum nozzle püskürtme veya halat şeklinde akış gösteriyor

Normal koşullarda, çökelti (kum) çıkışı şemsiye şeklinde olmalıdır. Çökelti açısı 10°-20° arasında olmalı ve konsantrasyon yaklaşık %75 seviyesine ulaşmalıdır; bu, için ideal çalışma durumudur. Eğer kum nozzle’ı püskürtme şeklinde ise, kumun yayılma açısı çok büyüktür ve bu durum nozzle boyutunun fazla büyük olduğunu gösterir. Eğer kum nozzle’ı halat şeklinde ise, bunun nedeni besleme cevherinin konsantrasyonunun çok yüksek olması, nozzle boyutunun çok küçük olması, nozzle’ın kısmen tıkanmış olması veya çamur yoğunluğunun çok düşük olması olabilir.

Çözüm

1) Kum nozzle’ı püskürtme şeklindeyse, daha küçük bir kum nozzle’ı ile değiştirilerek ayarlanabilir.

2) Kum nozzle’ı halat şeklindeyse, nozzle boyutu uygun şekilde artırılabilir ve tıkanıklığı temizlemek için siklon operasyonu durdurulabilir.

Yukarıda, cihazlarında sık karşılaşılan arızaların nedenleri ve alınması gereken önlemler detaylandırılmıştır. Ekipmanların kararlı ve verimli bir şekilde çalışabilmesi için, zenginleştirme prosesine uygun ekipman tipinin seçilmesinin yanı sıra, günlük bakım ve koruma faaliyetleri de büyük önem taşımaktadır. Maden işletmecilerinin satın alma aşamasında profesyonel üreticileriyle danışmaları; çerçeve seçim prosesi ve zenginleştirme ekipmanlarını bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeleri önerilir. Bu sayede zenginleştirme tesisinin çalışma verimliliği ve ekonomik getirisi daha da artırılabilir.