Silis Kum Yıkama Sürecinde Kirliliği Kontrol Altına Alın

Kaynak bağımlı bir yapı malzemeleri sektörü olan endüstride, silis kumu yıkama süreci, sektörün gelecekteki gelişimiyle doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle çevresel sorunların acilen çözülmesi gerekmektedir. Silis kumu yıkama sürecinde başlıca toz, gürültü ve atık su gibi kirlilik sorunları yaşanmakta olup, makine ile üretilen kum sektörünün yeşil gelişimini teşvik etmek amacıyla bu konular hakkında ilgili tartışmalar yürütülmelidir.

1. Silis Kumu Yıkama Sürecinde Toz Kontrolü

Silis kumu yıkama sürecinde toz kontrolü temel olarak iki yöntemi içerir: toz bastırma ve toz giderme. Kum ve çakıl agrega üretim sürecinde tozlar başlıca organize tozlar ve düzensiz tozlar olarak sınıflandırılır.

Organize tozlar

Organize tozlar esas olarak silis kumu yıkama, kırma, eleme ve taşıma süreçlerinde oluşur. Organize tozların arıtılması için öncelikle toz bastırma yapılmalıdır. Optimize edilmiş tasarımlar sayesinde üretim sürecindeki toz oluşumu azaltılır, sonraki toz arıtma yükü etkin biçimde düşürülür, yatırım maliyetlerinden tasarruf sağlanır ve verimlilik artırılır.

Her bir sürecinin bağlantı noktalarında, boşaltma noktasındaki düşüşü ve ekipman üzerindeki darbe etkisini azaltmak için uygun boşaltma borusu ve doğru eğim açısı seçilmelidir.

Toz taşmasını önlemek amacıyla konveyör taşıma sistemi kapalı olmalı; toz oluşumunu minimize etmek için bant konveyör hızı makul seviyede kontrol edilmelidir. Aynı zamanda, her boşaltma noktasında yüksek verimli emiş ve toz toplama cihazları kurulmalıdır.

Titreşimli elek üzerindeki agregaların su püskürtülerek nemlendirilmesi, ikincil toz kirliliğini azaltır ve organize toz emisyon miktarını 20 mg/m³’lük toz emisyon standardının altına düşürür.

Kırma tesisi, tozun dışarı sızmasını önlemek için kapatılıp izole edilir. Bunun yanı sıra, sürecinde tesisin üst kısmına toz toplama ekipmanı monte edilerek toz tahliyesi sağlanır.

Dağınık Toz

Dağınık toz oluşumu başlıca madencilik, açık depolama ve bitmiş ürün sevkiyatı aşamalarında gerçekleşir. Bu alanlar geniş hacimli olduğundan havalandırma ve toz giderme yöntemleri uygun değildir; bu nedenle diğer rasyonel toz giderme tedbirleri benimsenmelidir.

Maden tozu yönetimi kapsamında sürecinde, ince cevher oranını ve toz bulutu yüksekliğini azaltmak için gelişmiş patlatma teknolojileri kullanılmalıdır. Ayrıca, patlatma bölgesini ıslatmak ve madencilik sonrası alanları yeşillendirerek gerçek anlamda çevreci bir maden işletmesi oluşturmak için sprey sistemleri devreye alınmalıdır.

Depolama hangarı tamamen kapalı bir depolama yöntemi kullanmakta olup, toz oluşumunu etkili şekilde azaltmak amacıyla hangarın üst kısmında çok sayıda sprey nemlendirme ve toz alma cihazı monte edilmiştir. Ürün sevkiyatı sırasında oluşan toza gelince; üretim sürecinde taş tozu ile agreganın tam olarak ayrılamaması nedeniyle, bazı taş tozları agrega yüzeyine yapışır ve bu durum nakliye sırasında toz kirliliğine yol açar. Silis kumu yıkama proseslerinde bu sorunun önüne geçmek için bitmiş agrega elenip yıkanabilir ve ıslak üretim prosesi benimsenebilir. Bu yöntem, hem nakliye sırasındaki toz kirliliğini çözer hem de bitmiş ürün yüzeyindeki taş tozu ve çamur tozunu gidererek ürün kalitesini artırır.

2. Silis Kumu Yıkama Prosesinde Gürültü Kontrolü

Silis kumu yıkama proseslerinde, tesis alanındaki gürültü kaynakları başlıca makine ile üretilen kum ve çakıl agregalarının kırma ve eleme atölyeleri ile toz toplama fanlarıdır. Gürültü kirliliğinin kontrolü, öncelikle ses kaynağından ve iletim yolundan yapılmalıdır.

Her şeyden önce, eski ve gibi ekipmanlar güncellenmeli; metal eleklerin poliüretan eleklerle değiştirilmesi, susturucu veya ses yalıtım kapaklarının takılması, fan titreşiminin azaltılması gibi daha gelişmiş teknolojiye sahip ve düşük gürültülü ekipmanlar tercih edilerek gürültü kaynağında önlem alınmalıdır. İkinci olarak, atölye mümkün olduğunca kapalı tutulmalı ve ses yalıtımı sağlanmalı; aynı zamanda tesis alanı ağaçlandırılarak bazı gürültülerin yayılması engellenmelidir. Çalışanların atölyede bulunması gerekiyorsa, mutlaka iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alınmalı; kulak tıkacı, kulaklık gibi koruyucu ekipmanlar kullanılarak personelin sağlığı güvence altına alınmalıdır.

3. Silis Kum Yıkama Sürecinde Atık Su Arıtımı

Silis kum yıkama sürecinde, kum ve çakıl agrega üretim hatları için iki ana yöntem bulunmaktadır: kuru ve yaş. Kuru üretim yöntemi atık su oluşturmasa da, toz kirliliğinin kontrolü zordur ve nihai agreganın yüzeyine yapışan taş tozu ile çamur tozunun giderilmesi mümkün değildir; bu durum ürün kalitesini olumsuz etkiler. Yüksek kaliteli bir kum ve çakıl agrega üretim hattı olarak, ürün yüzeyindeki taş tozu ve çamur tozu sorununu çözmek ve ürün kalitesini iyileştirmek gereklidir. Bu nedenle, ürünün elenmesi ve yıkanması gerekir; ancak bu işlem sırasında atık su da oluşur.

Silika kumu yıkama sürecinde, geleneksel kum ve çakıl agrega atık su arıtımı genellikle doğal çöktürme veya koagülasyon ile çöktürme yöntemine dayanır. Çöken çamurun büyük çoğunluğu ise doğal susuzlaştırma yöntemiyle işlenir. Bu yöntem uzun zaman alır ve hava koşullarına bağımlıdır. Taşkın sezonlarında, çöktürme havuzu zamanında boşaltılmazsa, atık su havuzdan taşarak çevredeki su kaynaklarına karışabilir ve bu durum çevre kirliliğine yol açabilir. Bu nedenle, daha yüksek otomasyon seviyesine sahip yeni bir sürece ihtiyaç duyulmaktadır.

Öncelikle, atık su yüksek verimli ve kullanılarak ön işleme tabi tutulur; böylece iri taneli kumlar hızla ayrıştırılıp geri kazanılır. Ardından ön işlemden geçen atık su, yoğunlaştırıcıya aktarılarak belirli bir konsantrasyona kadar yoğunlaştırılır. Yoğunlaşmış çamuru mekanik olarak susuzlaştırmak için radyal akışlı çöktürme havuzu, bant filtre pres ve seramik filtre teknolojilerinin kombinasyonu kullanılır. Bu yöntem hızlı ve verimlidir, yüksek otomasyon seviyesi sunar, alan tasarrufu sağlar ve işletme maliyetlerini düşürür. Ayrıca, çamurun kolayca toplanıp merkezi olarak işlenmesi sayesinde, doğal hava kurutmasından kaynaklanan ikincil toz kirliliği riski ortadan kalkar. Arıtılan atık su geri dönüştürülerek endüstriyel suda “sıfır” deşarj hedefine ulaşılır.

Önceki proseslere kıyasla bu atık su arıtma prosesi, otomasyon seviyesini yükseltir, susuzlaştırma süresini kısaltır ve silis kumu yıkama prosesinin sürekli ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlar.

Çevre koruma konusundaki artan baskılar altında, ekipman üreticileri, yoğun ve çevre dostu makine kumu üretim ekipmanlarını piyasaya sürmüştür. Kum ve çakıl işletmeleri, mevcut üretim teknolojisi gelişim düzeyine göre verimli ve güvenilir arıtma planlarını seçerek, silis kumu yıkama prosesinde kum ve agrega sektörünün sağlıklı gelişimini desteklemelidir.